Πιο διαφανές και αποτελεσματικό το καθεστώς για τις δημόσιες συμβάσεις – Ψηφίστηκε το πρώτο από τα δύο νομοσχέδια

Προκόπης Αγγελόπουλος (stokokkino.gr)

Ψηφίστηκε από την ολομέλεια της βουλής, κατά πλειοψηφία, το σχέδιο νόμου για τις Δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και Υπηρεσιών, που αποτελεί προσαρμογή της Ελληνικής νομοθεσίας στις Ευρωπαϊκές οδηγίες 2014/24 και 2014/25.

Στη συζήτηση που εξελίχθηκε στην ολομέλεια τονίστηκε η ανάγκη να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο διαφάνειας και ανοικτών διαδικασιών, με βάση τον υγιή ανταγωνισμό, σε ό,τι έχει να κάνει με τις Δημόσιες Συμβάσεις και τις Συμβάσεις παραχώρησης (δεύτερο νομοσχέδιο που συζητείται και ψηφίζεται αύριο στην ολομέλεια).

Με το επόμενο βήμα του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, που βρίσκεται υπό επεξεργασία, θα θεσμοθετηθούν οι απαιτούμενες ηλεκτρονικές διαδικασίες (ανάπτυξη ηλεκτρονικών συστημάτων παρακολούθησης εκτέλεσης, λειτουργίας και συντήρησης τεχνικών έργων –ιδιωτικών και δημοσίων) που θα διασφαλίζουν μακροχρόνια τον εξορθολογισμό της παραγωγής ιδιωτικών και δημοσίων υποδομών, δηλαδή έργων ποιοτικών  με πραγματικούς προϋπολογισμούς χωρίς αυθαίρετες υπερβάσεις αυτών και υπέρογκες υπερκοστολογήσεις.

Σύμφωνα και με όσα είπε ο κ. Χρήστος Σπίρτζης στην ομιλία του, “το παρόν νομοσχέδιο, εισάγει  17 καινοτόμες ρυθμίσεις, οι οποίες αλλάζουν δομικά τη  φιλοσοφία του θεσμικού πλαισίου από την οποία θα διαπνέεται, εφεξής, ο τομέας της ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων έργων, μελετών, και προμηθειών.

Συγκεκριμένα:

1.Καμία δημοπράτηση δημοσίου έργου αν δεν έχουν συντελεσθεί οι απαιτούμενες απαλλοτριώσεις και ολοκληρωθεί οι αρχαιολογικές έρευνες

Οι υπέρογκες αποζημιώσεις σε εργολάβους λόγω εκκρεμοτήτων στις απαλλοτριώσεις που πολλές φορές υπερβαίνουν και το χρόνο εκτέλεσης ενός έργου, χωρίς μάλιστα το έργο να έχει καν κατασκευαστεί, είναι ένα ζήτημα ευρέως γνωστό που έχει κοστίσει ακριβά στον ελληνικό δημόσιο και τον έλληνα φορολογούμενο. Με το παρόν σχέδιο νόμου, καθίστανται ως αναγκαίες προϋποθέσεις για την εκκίνηση της δημοπράτησης του έργου, τόσο η ολοκλήρωση των αρχαιολογικών ερευνών και η συντέλεση των απαιτούμενων απαλλοτριώσεων, όσο και η ολοκλήρωση της κατά περίπτωση απαιτούμενης διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης, σύμφωνα με την σχετική νομοθεσία και τα προβλεπόμενα στον ν. 4024/2011.
Επιπλέον, εισάγεται η έννοια «των πρόδρομων εργασιών και της ωριμότητας του έργου», οι οποίες απαιτούνται για την διασφάλιση της απρόσκοπτης εκτέλεσης των έργων, και συγκεκριμένα για τη διασφάλιση ελεύθερων των χώρων εκτέλεσης του έργου και των χώρων απόληψης και απόθεσης των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν, για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας του έργου και της άρσης κάθε πραγματικού ή νομικού εμποδίου για την ταχεία και ομαλή εκτέλεσή του.
Επίσης, ορίζεται ρητά ότι στην εκτιμώμενη αξία της σύμβασης περιλαμβάνεται το σύνολο των δαπανών για την υλοποίηση όλων των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων.

2. Τεχνική επάρκεια αναθετουσών αρχών

Εισάγεται η έννοια της «τεχνικής επάρκειας» μίας αναθέτουσας αρχής, προκειμένου αυτή να μπορεί να ανταποκριθεί επιτυχώς τόσο κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας σύναψης σύμβασης έργου ή μελέτης, όσο και κατά την εκτέλεσή της (είτε εποπτεία είτε επίβλεψη της δημόσιας σύμβασης).
Για το σκοπό αυτό, καθορίζεται η ελάχιστη στελέχωση της τεχνικής υπηρεσίας κατά αριθμό, ειδικότητα, προσόντα των απασχολούμενων σε αυτή, καθώς επίσης και οι ειδικότερες προδιαγραφές επάρκειάς της ανάλογα με την εκτιμώμενη αξία, το είδος, την κατηγορία, το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των έργων ή των μελετών .
Σε περίπτωση που, η τεχνική υπηρεσία δεν πληροί τις απαιτούμενες προδιαγραφές επάρκειας, θεωρείται υπηρεσία που δεν έχει τεχνική επάρκεια και η διεξαγωγή της διαδικασίας σύναψης, η εποπτεία και η επίβλεψη της σύμβασης αρμοδιότητάς της, διενεργούνται, με προγραμματική σύμβαση, από την τεχνική υπηρεσία του εποπτεύοντος, της αναθέτουσας αρχής, φορέα ή, της οικείας περιφέρειας ή, από άλλη τεχνική υπηρεσία φορέων του κεντρικού δημόσιου τομέα.

3.Τρόπος συγκρότησης Επιτροπών Διαγωνισμού

Ενισχύεται η διαφάνεια και η αντικειμενικότητα κατά τη συγκρότηση των Επιτροπών Διαγωνισμού για την ανάθεση συμβάσεων έργων, μελετών και συναφών υπηρεσιών.
Για το σκοπό αυτό:
(α) Συνιστάται και τηρείται στη Γενική Γραμματεία Υποδομών, Μητρώο Μελών Επιτροπών Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Έργων, Μελετών & Συναφών Υπηρεσιών. Στο Μητρώο αυτό εγγράφονται τεχνικοί υπάλληλοι όλων των αναθετουσών αρχών ή αναθετόντων φορέων, των Ανεξάρτητων Αρχών, της Βουλής των Ελλήνων, και
(β)    Αναπτύσσεται στη Γενική Γραμματεία Υποδομών, Κεντρικό Ηλεκτρονικό Σύστημα Κληρώσεων.
Οι Επιτροπές Διαγωνισμού για έργα, μελέτες και τεχνικές υπηρεσίες συγκροτούνται υποχρεωτικά από μέλη του ως άνω Μητρώου, μετά από ηλεκτρονική κλήρωση, η οποία διενεργείται υποχρεωτικά με χρήση του Ηλεκτρονικού Συστήματος Κληρώσεων της ΓΓΥ.
Ειδικά στις περιπτώσεις διαγωνισμών έργων στους οποίους περιλαμβάνεται και αξιολόγηση μελέτης, όπως επίσης και όταν κριτήριο ανάθεσης για το έργο είναι η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφοράς βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας – τιμής, υπάλληλοι της αναθέτουσας αρχής απαγορεύεται να ορίζονται ως μέλη της επιτροπής διαγωνισμού  και συνεπώς δεν συμμετέχουν στη δημόσια κλήρωση.
Έπειτα από δημόσια κλήρωση, που διενεργούν με ευθύνη τους οι αντίστοιχοι φορείς βάσει καταλόγων (μητρώα) που τηρούνται στους φορείς αυτούς, προκύπτουν επίσης υποχρεωτικά και οι εκπρόσωποι των Επιμελητηρίων (ΤΕΕ κλπ.), των εργοληπτικών οργανώσεων και των Περιφερειακών Ενώσεων που ορίζονται στις Επιτροπές Διαγωνισμού έργων, μελετών και συναφών υπηρεσιών.

4. Συμβάσεις «Απευθείας Ανάθεσης»

Αντιμετωπίζεται η χρόνια παθογένεια των συμβάσεων «απευθείας ανάθεσης», με την υποχρέωση διενέργειας ηλεκτρονικής κλήρωσης από καταλόγους που συντάσσονται ανά κατηγορία έργου/ μελέτης έπειτα από σχετική πρόσκληση της αναθέτουσας αρχής, μία φορά κατ΄ έτος. Οι κατάλογοι αποτελούνται από τουλάχιστον τρεις (3) ενδιαφερόμενους, επί ποινή ακυρότητας της όλης διαδικασίας. Η σύμβαση «απευθείας ανάθεσης» υπογράφεται με τον ανάδοχο που αναδεικνύεται με τη διαδικασία της ηλεκτρονικής κλήρωσης. Μετά την υπογραφή της σύμβασης, ο ανάδοχος διαγράφεται υποχρεωτικά από τον κατάλογο της ηλεκτρονικής κλήρωσης και δεν συμμετέχει στις επόμενες κληρώσεις του έτους.  Η ηλεκτρονική κλήρωση διενεργείται υποχρεωτικά με βάση το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Σύστημα Κληρώσεων, που αναπτύσσεται στη Γενική Γραμματεία Υποδομών.
Με τη διάταξη αυτή μπορούν να ανατεθούν από κάθε αναθέτουσα αρχή κατ` έτος, μία ή περισσότερες συμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού μέχρι ποσοστού 10% των πιστώσεων της αναθέτουσας αρχής, για ανάθεση συμβάσεων έργων, μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών επιστημονικών υπηρεσιών, αντίστοιχα.

5. «Φάκελος Δημόσιας Σύμβασης»

Καθιερώνεται η συγκρότηση και τήρηση του «Φακέλου Δημόσιας Σύμβασης», και ορίζονται σαφώς τα στοιχεία που αυτός περιέχει κατ’ ελάχιστον. Ο Φάκελος Δημόσιας Σύμβασης περιέχει 3 υποφακέλους. Ο πρώτος αφορά το στάδιο πριν την ημερομηνία διεξαγωγής του διαγωνισμού, ο δεύτερος το στάδιο από τη διεξαγωγή του διαγωνισμού μέχρι την υπογραφή της σύμβασης, και ο τρίτος το στάδιο εκτέλεσης της σύμβασης.
Για τις συμβάσεις έργων, μελετών και παροχής τεχνικών υπηρεσιών, όλα τα παραπάνω στοιχεία καταχωρούνται υποχρεωτικά και σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, οι οποίες τηρούνται στη Γενική Γραμματεία Υποδομών, με πειθαρχικές κυρώσεις των αρμόδιων οργάνων σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσης καταχώρησης.

6.«Διαβούλευση των τευχών δημοπράτησης»

Εισάγεται η έννοια της διαδικασίας «διαβούλευσης» των τευχών δημοπράτησης, κατά την οποία η αναθέτουσα αρχή προβαίνει σε παρουσίαση του προς ανάθεση έργου στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς. Με τη διαδικασία της διαβούλευσης, δίνεται η δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να επισημάνουν τυχόν σφάλματα στα τεύχη δημοπράτησης, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις από ενστάσεις, και αφετέρου να σχολιάσουν την ορθότητα της λύσης και του εφικτού της κατασκευής, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις και προβλήματα κατά την εκτέλεση του έργου.
Η διαδικασία της διαβούλευσης είναι υποχρεωτική στις περιπτώσεις ανάθεσης έργου στις οποίες περιλαμβάνεται και αξιολόγηση μελέτης.

7.Απλοποίηση και Επιτάχυνση της διαδικασίας ανάθεσης

Για τη συμμετοχή στο διαγωνισμό, ο διαγωνιζόμενος απαιτείται πλέον να υποβάλλει με τον φάκελο δικαιολογητικών συμμετοχής, μόνο: συμπληρωμένο το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ), ή το αντίστοιχο τυποποιημένο έγγραφο για τις συμβάσεις κάτω του ορίου της οδηγίας, και την εγγυητική επιστολή συμμετοχής, αν προβλέπεται. Ο έλεγχος των δικαιολογητικών που αποδεικνύουν τα στοιχεία που δηλώθηκαν στο ΕΕΕΣ γίνεται μόνο για τον προσωρινό ανάδοχο πριν την κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού.
Επιπλέον, στις συμβάσεις μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών επιστημονικών υπηρεσιών, μειώνονται τα στάδια του διαγωνισμού από τρία σε δύο: το πρώτο στάδιο αφορά στον έλεγχο των δικαιολογητικών συμμετοχής και στην αξιολόγηση των τεχνικών προσφορών, και το δεύτερο στάδιο αφορά στο άνοιγμα των οικονομικών προσφορών.

8. Θεσμοθετείται ρητά η υποχρέωση του αναδόχου του έργου πριν την έναρξη των αμιγώς κατασκευαστικών εργασιών να εκπονήσει τη μελέτη εφαρμογής του έργου.

9.«Τεχνικός Σύμβουλος Μελετητής»

Με στόχο τον άρτιο συντονισμό και την αποτελεσματικότερη και ευχερέστερη παρακολούθηση και εκτέλεση των έργων, ορίζεται ότι, μετά την έναρξη κατασκευής του έργου, οι βασικοί μελετητές θα μετέχουν υποχρεωτικά ως Τεχνικοί Σύμβουλοι – Μελετητές στην εκτέλεση αυτού.

10.Σύστημα «μελέτη – κατασκευή»

Αναμορφώνεται το σύστημα «μελέτη – κατασκευή», ώστε να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της έως σήμερα στρεβλής εφαρμογής του και να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η ορθή κρίση. Ταυτόχρονα, διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής του σε όλα τα είδη τεχνικών έργων (πλην έργων αναπλάσεως και κτιριακών), δεδομένου ότι είναι ένα σύστημα ευέλικτο, το οποίο υπό καθεστώς διαφάνειας δύναται να δίνει υψηλές απορροφήσεις.
Το σύστημα αυτό μπορεί να εφαρμόζεται υπό προϋποθέσεις, έπειτα από σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου τεχνικού συμβουλίου, σε έργα με μεγάλο βαθμό ωρίμανσης (εγκεκριμένη προμελέτη, εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι, τεύχος προϋπολογισμού, Κανονισμός μελετών έργου, υποστηρικτικές μελέτες).
Η διαδικασία διεξαγωγής του διαγωνισμού περιλαμβάνει άνοιγμα των οικονομικών προσφορών και στη συνέχεια αξιολόγηση των υποβληθεισών μελετών με βάση τη σειρά της μειοδοσίας για τους πέντε (5) πρώτους. Η διαφάνεια στο αναμορφωμένο σύστημα επιτυγχάνεται μέσω της ελαχιστοποίησης του υποκειμενικού παράγοντα κατά την αξιολόγηση των μελετών, καθώς πλέον η αξιολόγηση αφορά μόνο στην πληρότητα και συμφωνία των μελετών με τα οριζόμενα στα τεύχη δημοπράτησης, και ιδίως με τον «Κανονισμό Μελετών Έργου», διαπιστώνοντας τη συμμόρφωση ή μη (pass or fail) των μελετών σε αυτά (πίνακας συμμόρφωσης).
Η διαφάνεια και η αντικειμενικότητα στο νέο σύστημα ενισχύεται επιπλέον με τη μη συμμετοχή υπαλλήλων της αναθέτουσας αρχής στην επιτροπή διαγωνισμού, τα μέλη της οποίας προκύπτουν πλέον από ηλεκτρονική κλήρωση μεταξύ των εγγεγραμμένων στο Μητρώο Μελών Επιτροπών της ΓΓΥ.
Τέλος, καθίσταται υποχρεωτική για την εφαρμογή του εν λόγω συστήματος η «διαδικασία διαβούλευσης» των τευχών δημοπράτησης με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς.

11. Συντελεστής αναθεώρησης Δ’ τριμήνου 2012

Ορίζεται σταθερός συντελεστής αναθεώρησης για το Δ’ τρίμηνο του 2012 και εφεξής, ώστε να αποκλείεται η αρνητική αναθεώρηση στα δημόσια έργα, η οποία θα οδηγούσε σε μείωση των συμβατικών τιμών και κατ’ επέκταση σε τροποποίηση των όρων της σύμβασης. Με τη ρύθμιση αυτή επιλύεται οριστικά η εκκρεμότητα στην αναθεώρηση των τιμών των έργων, μετά την από 4/3/2014 ένσταση όλων των πανελλήνιων Εργοληπτικών Οργανώσεων κατά του 156ου Πρακτικού Διαπιστώσεων Βασικών Τιμών για το Δ’ τρίμηνο του 2012 της Επιτροπής Διαπίστωσης Τιμών Δημοσίων Έργων (ΕΔΤΔΕ) και δίνεται η δυνατότητα για οικονομική εκκαθάριση των εν εξελίξει έργων.
Ειδικά για τα έργα που δημοπρατήθηκαν πριν το Γ΄ τρίμηνο του 2012 και βρίσκονται σε εξέλιξη, η αναθεώρηση των τιμών για το Δ΄τρίμηνο του 2012 και εφεξής υπολογίζεται με τους συντελεστές αναθεώρησης του Γ΄τριμήνου του 2012 και με ελάχιστη τιμή εφαρμογής αυτών τη μονάδα.

12. «Φάκελος Συντήρησης & Λειτουργίας Έργου»

Με στόχο τον εξορθολογισμό και την εξοικονόμηση πόρων από δαπάνες που προκύπτουν λόγω της ανεξέλεγκτης και πλημμελούς συντήρησης των έργων,  καθίσταται υποχρεωτική, πριν την προσωρινή παραλαβή του έργου, η υποβολή από τον ανάδοχο φακέλου προεκτίμησης της δαπάνης τακτικής συντήρησης και λειτουργίας του έργου για όλη τη διάρκεια ζωής του, με βάση το μητρώο του έργου, καθώς  και εγχειρίδια λειτουργίας και συντήρησης, που αφορούν σε φθορές λόγω συνήθους χρήσης του έργου.

13. Υπηρεσίες έρευνας

Αντιμετωπίζονται παθογένειες και στρεβλή εφαρμογή των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων που αφορούν υπηρεσίες έρευνας. Πλέον, για το χαρακτηρισμό μίας σύμβασης ως ερευνητικό έργο, απαιτείται σύμφωνη γνώμη του Τεχνικού Συμβουλίου της Γενικής Γραμματείας Υποδομών.

14. Ανάθεση συμβάσεων μελετών και υπηρεσιών με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας – τιμής

Καθιερώνεται ως κανόνας για την ανάθεση συμβάσεων μελετών και παροχής τεχνικών και λοιπών επιστημονικών υπηρεσιών, η αξιολόγηση τόσο της τεχνικής όσο και της οικονομικής προσφοράς, και εισάγονται περιορισμοί στις αναθέτουσες αρχές ως προς τη χρήση της τιμής ή του κόστους ως μοναδικό κριτήριο για την ανάθεση των συμβάσεων αυτών, και μόνο έπειτα από γνώμη του αρμόδιου τεχνικού συμβουλίου.

15.Ανάθεση συμβάσεων μελετών με προσδιορισμό της τεχνικής λύσης

Εισάγεται νέα διαδικασία ανάθεσης σύμβασης εκπόνησης μελέτης με έμφαση στη ποιότητα της τεχνικής λύσης, χωρίς οικονομική προσφορά, αλλά με κατ’ αποκοπή αμοιβή.

16.Βαθμολόγηση οικονομικών προσφορών σε μελέτες & τεχνικές υπηρεσίες

Στις συμβάσεις μελετών και τεχνικών υπηρεσιών, καταργείται ο υφιστάμενος τρόπος βαθμολόγησης των οικονομικών προσφορών ο οποίος περιλαμβάνει στάθμιση των προσφορών με  τη χαμηλότερη προσφορά, και κατά συνέπεια εξαλείφονται φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού και προσυνεννόησης των διαγωνιζομένων, με στόχο τη διαφάνεια στην ανάθεση των συμβάσεων αυτών.

17.Απρόβλεπτες δαπάνες στις συμβάσεις μελετών

Στις συμβάσεις μελετών προστίθεται κονδύλιο για απρόβλεπτες δαπάνες, το οποίο ορίζεται σε ποσοστό δέκα πέντε τοις εκατό (15%). Με το κονδύλιο αυτό καλύπτονται αλλαγές που προκύπτουν ιδίως από εφαρμογή νέων κανονισμών, κανόνων, προδιαγραφών κλπ, που καθιερώθηκαν ως υποχρεωτικοί μετά την ανάθεση της μελέτης, αλλά και λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, καθώς και τυχόν απαιτούμενες αρχαιολογικές έρευνες, ώστε να εξασφαλίζεται γενικότερα η αρτιότητα, η λειτουργικότητα και υλοποιησιμότητα του μελετούμενου έργου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s